Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılan İşçinin Hakları: Kıdem Tazminatı, İzin ve İşe Dönüş 2025
Askerlik görevini yerine getirmek amacıyla işten ayrılan işçiler, Türk iş hukuku kapsamında birçok hakka sahiptir. Muvazzaf veya bedelli askerlik nedeniyle iş akdinin sona ermesi durumunda işçiler, kıdem tazminatı, işe geri dönüş hakkı, ihbar süresi ve işsizlik maaşı gibi önemli haklardan faydalanabilirler. Bu makalede, askerlik sebebiyle işten ayrılan işçilerin 2025 yılı itibarıyla sahip olduğu haklar detaylı şekilde ele alınmaktadır.
Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma ve Kıdem Tazminatı Hakkı
1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca, muvazzaf veya bedelli askerlik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren işçiler, kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir. Bu tazminat için işçinin askerlik öncesinde aynı işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Kıdem tazminatı, çalışılan süre ve son alınan ücret baz alınarak hesaplanır.
İşe Dönüş Hakkı
4857 sayılı İş Kanunu’nun 31. maddesine göre, askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, askerlik hizmetini tamamladıktan sonra 2 ay içinde işverene başvurarak eski işine veya benzer pozisyona geri dönme talebinde bulunabilir. İşveren, işçiyi önceki çalışma koşulları ve hakları ile işe almak zorundadır.
İhbar Süresi ve İşten Ayrılma
Askerlik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren işçinin ihbar süresine uyması veya ihbar tazminatı ödemesi gerekmez. İş Kanunu, askerlik durumunda işçinin bildirimsiz fesih hakkını tanımaktadır. İşveren, işçiden ihbar süresi talep edemez.
İşveren İşçiyi İşe Almazsa Ne Olur?
İşveren, askerlik sonrası işe dönüş talebini reddederse, işçiye üç aylık brüt maaş tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür. Bu tazminat, işçinin ekonomik mağduriyetini önlemeye yöneliktir.
İşsizlik Maaşı Alma Koşulları
- İşverenin, işçinin çıkışını SGK’ya askerlik koduyla bildirmesi gerekmektedir.
- İşten ayrılma tarihi ile askere sevk tarihi arasında 90 günden fazla olmamalıdır.
- İşçi, askerlik bittikten sonra 30 gün içinde İŞKUR’a işsizlik maaşı başvurusu yapmalıdır.
Bu şartlar sağlandığında, işçi askerlik nedeniyle işsiz kaldığı dönemde işsizlik maaşı alabilir.
Bedelli Askerlik ve İşçi Hakları
Bedelli askerlik yapan işçiler de muvazzaf askerlikte olduğu gibi kıdem tazminatı ve işe dönüş haklarından yararlanabilir. 7179 sayılı Askeralma Kanunu, bedelli askerliği askerlik hizmeti kapsamına dahil ettiğinden, bu işçiler kıdem tazminatı talep edebilir.
Ayrıca, işe dönüş hakkı, kullanılmamış izin ücretleri ve diğer işçilik alacakları bedelli askerlik için de geçerlidir.
